Zboża dotarły w Ałtaj o 1000 lat wcześniej. Małe populacje z Azji Środkowej ukształtowały historię
17 lutego 2020, 11:54Datowanie radiowęglowe wykazało, że wśród znalezionych ziaren są najstarsze przykłady jęczmienia i pszenicy znalezione tak daleko na północy. Rolnictwo zagościło w górach Ałtaj zatem o co najmniej 1000 lat wcześniej, niż dotychczas sądzono.
Choroba z paleolitu. Udało się zdiagnozować najstarszy przypadek choroby genetycznej
10 lutego 2026, 09:42Międzynarodowy zespół badaczy zdiagnozował najstarszy znany przypadek choroby genetycznej u Homo sapiens. Ponad 12 000 lat temu w Grotta del Romito na południu Włoch pochowano – jak sądzili odkrywcy pochówku – mężczyznę o niezwykle krótkich kończynach, który spoczął w ramionach (przypuszczalnie) kobiety. Mężczyzna miał 110 cm wzrostu, co sugeruje przypadek rzadkiej dysplazji akromezomelicznej, jednak na podstawie samych kości nie można postawić diagnozy. Co interesujące kobieta, której wzrost wynosił 145 cm, również była niższa niż przeciętna kobieta z jej epoki.
Boks amatorski znacznie zwiększa ryzyko demencji i długoterminowych uszkodzeń mózgu
1 grudnia 2021, 14:00Amatorski boks jest powiązany ze zwiększonym ryzykiem upośledzeniem funkcji poznawczych i wcześniejszym pojawieniem się demencji. Szczególnie narażeni są ci, którzy amatorsko boksowali w młodości. W ich przypadku ryzyko wystąpienia schorzeń podobnych do alzheimera jest aż dwukrotnie wyższe niż u rówieśników, którzy nigdy nie boksowali.
Zapach nieśmiertelności – naukowcy odtworzyli zapach egipskiego balsamu do mumifikacji
6 września 2023, 12:27Naukowcy odtworzyli zapach balsamu do mumifikacji. Pochodzi on z wykopalisk grobowca KV42 z Doliny Królów. Ponad 100 lat temu prowadził je słynny Howard Carter. Resztki balsamu pozyskano z urn kanopskich, w których umieszczono wnętrzności kobiety o imieniu Senetnay. Żyła ona za czasów XVIII dynastii. Odtworzony zapach - nazywany wonią wieczności - ma być prezentowany na wystawie w Moesgaard Museum w Aarhus w Danii.
Nowy biomateriał może skutecznie chronić przed szkodliwym promieniowaniem
9 lipca 2020, 12:56Badacze z Northwestern University zsyntetyzowali nową formę melaniny. Jest ona wzbogacona selenem. Selenomelanina, bo tak ją nazwano, ma bardzo obiecujące właściwości. Amerykanie uważają, że może się przydać do ochrony ludzkich tkanek przed promieniowaniem rentgenowskim podczas terapii medycznych czy podróży kosmicznych.
Dzięki EVApeCognition Dataset lepiej poznamy sposób myślenia wielkich małp
23 kwietnia 2026, 07:25Jaka jest różnica między sposobem rozumowania szympansa i człowieka? Czy goryl rozumie, że ktoś się może mylić? Czy orangutan planuje przyszłość? Na te i wiele innych pytań naukowcy próbują odpowiedzieć od dziesięcioleci. Po to, by poznać wielkie małpy i po to, by poznać nas samych. Dotychczas każde z tych pytań funkcjonowało oddzielnie. Odpowiedzi na nie trudno było porównywać. Teraz ma się to zmienić.
Znaleziona w Chinach zbroja sprzed 2700 lat przywędrowała z dalekiej Asyrii
13 grudnia 2021, 09:48W 2013 roku na północy Chin w pobliżu miasta Turfan znaleziono grób około 30-letniego mężczyzny, a w nim niemal kompletną skórzaną zbroję łuskową. Zachowała się ona tylko dzięki wyjątkowo suchemu klimatowi. Badania niezwykłego znaleziska podjął się międzynarodowy zespół z Niemiec, Rosji, USA i Chin prowadzony przez Patricka Wertmanna z Uniwersytetu w Zurichu.
Mięso dzików zanieczyszczone radioaktywnym cezem. Winne testy broni jądrowej
7 września 2023, 08:11W niektórych miejscach Europy poziom radioaktywnego cezu w mięsie dzików jest tak wysoki, że ich mięsa nie wolno przeznaczać do konsumpcji dla człowieka. Co gorsza, ten wysoki poziom utrzymuje się od 30 lat, mimo że z zarówno nasza wiedza na temat cezu oraz badania innych zwierząt leśnych wskazują, że powinien on spadać. Problem znany jest jako paradoks dzika i został on szczegółowo opisany przez naukowców z Uniwersytetu Leibniza w Hanowerze i Uniwersytetu Technicznego w Wiedniu.
Pieniądze szczęście dają. A im ich więcej, tym lepiej
20 stycznia 2021, 13:15Posiadanie pieniędzy nie tylko przyczynia się do poczucia szczęścia, ale ma na nie większy wpływ, niż dotychczas sądzono. Badania przeprowadzone na Pennsylvania University pokazują, że nie istnieje poziom dochodów, powyżej którego posiadanie pieniędzy nie zwiększa naszego poczucia szczęścia.
Zoonoza sprzed 1400 lat. Dziewczynka zmarła na ciężki przypadek różycy
18 maja 2026, 07:54Naukowcy odtworzyli kompletny genom włoskowca różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae) z zębów dziecka pochowanego w północnym Kaukazie około 600 roku naszej ery. To pierwsze tak dobrze zachowane dawne DNA tego patogenu. Włoskowiec różycy atakuje głównie świnie, z których może przenosić się na ludzi. W bardzo rzadkich przypadkach może doprowadzić u ludzi do posocznicy, zapalenia wsierdzia lub zaatakować stawy. I właśnie z takim przypadkiem mamy tutaj do czynienia.

